Strona Główna Epoki i style

Sygnety herbowe

1659

Dawniej służył do wyciskania znaku herbowego na korespondencji oraz ważnych dokumentach. Dziś traktowany jest głównie jako biżuteria. Mowa oczywiście o sygnecie herbowym, czyli ozdobnym pierścieniu, który na oczku zawiera wizerunek herbu lub monogram.
Oczko sygnetów herbowych wykonane jest na ogół z kamienia szlachetnego lub półszlachetnego. Zgodnie z zasadami powinno ono być wykonane z kamienia w kolorze pola tarczy herbowej. W Polsce międzywojennej najbardziej ceniono kruchy krwawnik, który nazwę zawdzięcza pozostawianiu przy potarciu czerwonawej smugi pomimo szarej powierzchni kamienia. Do wyrobu oczek stosowano także inne kamienie oraz metale.
Dość ciekawym polskim herbem szlacheckim jest Abdank, używany przez ród Awdańców.
Herb ten charakteryzuje łękawica srebrna w polu czerwonym.
Herb ten w Polsce znany jest z pieczęci datowanych od roku 1212 (kasztelan kruszwicki Lupus), 1228 (wojewoda sandomierski, komes Pakosław), 1243 (kasztelan krakowski Michał), 1343 roku (Dobiesław sędzia ziemi kaliskiej), zaś pierwsza wzmianka o nim w źródłach pisanych pochodzi z 1402 roku.
Na początku było to godło Opactwa Cystersów w Mogile, a także, zdaniem Marcina Kromera, zawołanie jednego z dowódców podboju Pomorza za panowania Bolesława Krzywoustego, oraz posła do Czech Jana Skarbka z Góry, który uposażył opactwo cysterskie w Koprzywnicy.
Legenda mówi, że Abdank pochodzi od podziękowania, jakie skierował cesarz niemiecki do polskiego króla Skarbimira (Skarbka) w czasach Bolesława Krzywoustego. Niemiecki władca życzył sobie zaimponować posłowi polskiemu bogactwem, pokazał mu więc skrzynie pełne złota. Skarbek zdjął podobno z palca pierścień, mówiąc: "Idź złoto do złota. My Polacy bardziej się w żelazie kochamy i żelazem bronić będziemy." Po czym wrzucił pierścień do skarbca. Zaskoczony cesarz nie zaniemówił jednak i wydukał ciche: „Habdank”, czyli „dziękuję”. Słowa te stały się nowym zawołaniem rodu.
W Galerii Biżubizarre posiadamy jeden sygnet z herbem Abdank który z pewnością zainteresuje kolekcjonerów i pasjonatów historii.

Opracowała:Katarzyna Stępień
Źródło: wikipedia
Fot. Galeria Biżubizarre